Peyzaj Planlama / Peyzaj Tasarım

 

PEYZAJ NEDİR? AMACI NEDİR?

PEYZAJ KAVRAMI NEDİR?

Peyzaj;

Fransızca bir kelime olan ” Paysage”  kelimesinden meydana gelmiştir. Anlamı manzara, görünüm anlamına gelmektedir.

İngilizce’de ” Landscape” doğa, arazi anlamına gelen ‘land’ ve ‘scape’ takısı ile arazi düzenlemesi anlamına gelmektedir.

Almanca’da karşılığı ”Landschaft”  arazi düzenlemesi anlamına gelmektedir.

Peyzaj ;

* Bir noktadan bakıldığında görüş çerçevesi içerisine girebilen doğal ve kültürel varlıkların bir arada meydana getirdikleri görünüştür.
* Doğal ve kültürel tüm değerlerdir.
* Bir alanın veya bir bölgenin toplam topoğrafik sistemidir.

Peyzaj; Kültürel ve sosyo-ekonomik çevreye ilişkin verilerin analizlerine ve
değerlendirilmelere dayalı peyzaj planlama çalışmaları, gerekse sağlıklı
sürdürülebilir ve görsel kalitesi yüksek yaşam çevresi yaratmayı amaçlayan
yapısal ve bitkisel peyzaj tasarımı çalışmaları, eğitimin temel konularını
oluşturmaktadır.

Peyzaj; Doğal ve Kültürel peyzaj diye ikiye ayrılır.

Doğal peyzaj; 3 ana elemandan oluşur.Arazi ve arazi morfoloji. Atmosfer ve atmosfer olayları ve Flora.

Kültürel Peyzaj: Kırsal peyzaj, Kentsel peyzaj, Endüstri Peyzajı, Yol Peyzajı, Orman Peyzajı,Turistik Peyzaj

PEYZAJ HAKKINDA GENEL BİLGİLER

Bitki dikimi için en uygun zaman ne zamandır ?

Halk arasında dikim için en uygun zamanın ilk ve sonbahar ayları olduğuna dair bir genel kanı vardır. Günümüzde kaplı yani saksı içine alınmış bitkilerin dikimi yılın 12 ayı, hava ve toprak koşulları uygun olduğu müddetçe yapılabilir. Dikim zamanında toprağın kuru olması ve havanında yağışşız olması daha sağlıklı olacaktır.

Söküm ve çıplak köklü bitkiler için ( wired rootball, rootball ve bare root ) bitkiler için dikim kış ayları içinde yapılmalıdır. Bu bitkiler uyuma zamanlarında, yani bitki de kaba anlamda su hareketinin minumuma indiği son bahar sonu ve kış aylarında sökülmektedirler. Bu bitkiler saksıya alınmayacaksa söküldüklerinden hemen sonra kısa zaman içinde toprağa dikilmelidir..

İpuçları:

Atacağınız çim tohumlarının karışım oranları ve türleri kullanılacak bölgenin iklim koşulları ve çim karışımının kalitesi ile direk orantılıdır. Bazen kullanılan 3 lü karışımlar hatte bazen tek türler, çoklu karışımlardan daha iyi sonuç vermektedir. Çim tohumu alırken bu işde uzman bir kimseden gerekli destek alınmasında fayda vardır.

Çim Nasıl Yenilenir?

Eğer çiminiz en az 7-8 yıllık ise ve %50′si yabani ot ve iri yapraklı otlardan oluşuyorsa çimi yenilemek gerekir.

Uygulama

- Uygun bir ilaçla(round-up) alanı ilaçlayın ve bir iki hafta mevcut alandaki çim ve otların kahverengileşerek ölmesini bekleyin.
- Kahverengiye dönmüş ölü çimi, toprağa yakın biçin ve artıkları toplayın.
- Kalan otları tamamen kazıyıp kaldırın
- Toprağı hafifçe gevşetmek için, sertçe alanı tırmıklayın ve çıkan artıkları temizleyin
- Alana uygun gübreleme yapın
- Uygun oranda tohumu alana dağıtın.
- Tekrar tırmıklayarak tohumların toprak altında kalmasını sağlayın.
- Tohumlar yüzeyde gözükmemeli

Fidan Yetiştirme

İyi bir meyve bahçesi tesis etmek istiyorsak bahçemizi iyi, kaliteli fidanlarla kurmalıyız. Memleketimizde her yıl yaklaşık 10 Milyon civarında meyve fidanı üretilmektedir. Bunlardan 6.5 milyon civarındaki fidanı devlet fidanlıkları, 3.5 milyon fidanı ise özel fidanlıklar üretmektedir. Bu dersimizde fidanın nasıl üretildiğini ve üretilirken yapılacak işlemleri sırasıyla göreceğiz.

Başarılı Fidanlık Yapmak İçin Aşağıdaki Şartlara Uymak Gerekir:
1. Fidanlık, fidan talebi yüksek olan yani meyveciliğe uygun yerlerde kurulmalı,

2. Yakıcı dondurucu ve kurutucu rüzgarlardan korunmuş olmalı,

3. Yeterli ve uygun sulama suyu bulunmalı,

4. Toprak hafif süzek ve istenilen asitlikte olmalı,

5. Arazinin meyli ve drenajı uygun olmalı,

6. Taban suyu olmamalı,

7. İlkbaharın geç ve sonbaharın erken donları, aşı ve sürgünleri etkileyecek devrede olmamalı,

8. Materyal temini için ulaşım imkanı kolay olmalı,

9. İşçi kolay temin edilebilmelidir

Bitki Nedir?

Bitkiler yeryüzünde yaşamın anahtarıdır. Bitkiler olmasaydı pek çok canlı organizma yaşamını sürdüremezdi; çünkü üstün yapılı yaratıklar, yaşam biçimleriyle, besinlerini doğrudan yada dolaylı olarak bitkilerden sağlarlar. Oysa pek çok bitki, gerekli besinlerini güneş ışığından yararlanarak kendisi üretmektedir.

Bitkiler 2 temel öbekte (altşube) toplanır;
1. KAPALI TOHUMLULAR (Çiçekli Bitkiler-Angiospermae)
2. AÇIK TOHUMLULAR (Çiçeksiz Bitkiler-Gymnospermae)

Kapalı tohumlular gerçek çiçek üretirler ve sayıları 250 milyona yakın türden oluşan bir bitkiler alemidirler… Meşe, kayın, gürgen, karağaç gibi yapraklı ağaçlar bu gruba dahildir…
Açık tohumlular ise çiçeksiz bitkiler olarak anılırlar ve bu bitkilerde geniş bir canlılar topluluğudur. Çam, Göknar, Sedir, Ladin gibi kozalaklı ağaçlar, Sikaslar, Ginko gibi türler bu gruba dahildir.

PEYZAJ MİMARI KİMDİR?

Peyzaj Mimarlığı;

doğa, planlama ve tasarım kavramlarını sistematik bir yapı içinde inceleyen sanat, bilim, mühendislik ve teknolojiyi biraraya getirerek alan tasarımı, planlaması ve yönetimi ile uğraşan bir meslek disipliniyse eğer; Peyzaj Mimarı’ da bu kavramların şekillenmesini sağlayan, öncelikli hedefi DOĞAYI KORUYARAK, YASALAR ÇERÇEVESİNDE bir kompozisyon oluşturan ve burada ekolojik  ortam yaratan kişidir.

Terimsel ifadelerin dışında ”PEYZAJ MİMARI kimdir?” diye söyleyecek olursak;

Peyzaj Mimarı ;

*
Doğayı en anlamlı biçimde, ortamın bütün gerekli araştırmalarını tam anlamıyla tamamladıktan sonra , peyzaj tasarım & planlama ilkeleri doğrultusunda düzenleyen kişidir.
*
Günümüz kütlelerinden az da olsa  soyutlanmasını sağlayarak insanların rahatlıklıkla gezinebilmesini,  huzurlu olmasını sağlayan kişidir.
*
Tek hedefi MODERNLEŞMEK DEĞİLDİR. Tabiki bu kavramda onun amaçları içerisindedir ama ANA HEDEFİ : TARİHİ DOKUYU ASLA VE ASLA KAYBETMEMEKTİR.
*
Peyzaj Mimarı kesinlikle ”BAHÇIVAN” değildir. Tabiki bu meslekle, BAZI ALANLARDA benzer çalışma disiplinine sahiptir ama bu iki meslek disiplini birbiriyle kesinlikle karıştırılmamalıdır.
*
Peyzaj Mimarlığı; Mimarlar, Şehir Bölge Planlamacıları, Harita Mühendisleri,Çevre Mühendisleri gibi meslek disipleriniyle ortak çalışan bir meslek disiplinidir.

KİMLER PEYZAJ MİMARI OLABİLİR?

Peyzaj Mimarlığı alanında çalışmak isteyenler
-doğayı seven ve gözlemleyen,
-estetik görüşe sahip,
-sosyal ve insan ilişkileri kuvvetli,
-diğer mesleklerle koordinasyon ve organizasyonu yürütebilecek kişiler olmalıdır.

Eğitim çalışmaları için
*her öğrencinin çizim malzemesinin (mümkünse bilgisayarının) bulunması

* araştırma-inceleme amaçlı gezilere katılması gerekmektedir.

Eğitim sonucunda bir Peyzaj Mimarının,

* peyzaj kalitesini geliştirmeye ve korumaya karşı duyarlı olması,

* tasarımın sanatsal ve humanistik yaklaşımlarını anlaması,

* tasarımda sorunu analiz etme yeteneğine sahip olması,

* tasarımın uygulamaya aktarımı için teknik yeterliliğinin bulunması,

* yönetim ve mesleki etik dahil olmak üzere mesleki uygulamaların her alanında yetenekli olması

hedeflenmektedir.

PEYZAJ MİMARLARININ ÇALIŞMA ALANLARI

ÇALIŞMA KONULARI

* Peyzaj tasarım,
* peyzaj planlama,
* doğa koruma,
* çevre yönetimi,
* peyzaj teknikleri ve
* peyzaj materyalleri alanlarında çalışma yapmaktır.

ÇALIŞMA BÖLGELERİ

* Çevre planlama ve tasarım, çevresel etki değerlendirmesi,
* Peyzaj yönetimi,
* Uygulama (aplikasyon, bakım ve onarım),
* Süs bitkileri yetiştiriciliği ve pazarlaması kapsamında mesleki ya da meslekler arası işbirliğine dayalı organizasyonlar,
* Özel sektördeki çalışma ortamlarını oluşturur.
* Yerel ve Merkezi yönetimler,
* Çevre ve Orman Bakanlığı,
* İller Bankası,
* Turizm Bakanlığı,
* Kültür Bakanlığı,
* Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı,
* Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı,
* DPT,
* Karayolları Genel Müdürlüğü,
* DSİ gibi kurumlar ise kamu sektöründeki çalışma ortamlarını oluşturmaktadır.

PEYZAJ PLANLAMA

PLANLAMA ÖRNEĞİ

ALAN KULLANIMINA YÖNELİK KARARLARIN ALINDIĞI BİR SÜREÇTİR.

* ÇALIŞMA ÖLÇEKLERİ 1:1000- 1:50.000 VE ÜSTÜDÜR.

* MAKRO ÖLÇEKLİ BİR ÇALIŞMADIR.

* EKOLOJİK FAKTÖRLER DİKKATE ALINARAK , ARAZİNİN EN AKILCI KULLANIMINA İLİŞKİN PLAN VE KARARLARIN ALINDIĞI SÜREÇTİR. BAŞKA DEYİŞLE BUNA ” KULLANIM KARAR PLANLARI ” DA DENİLEBİLİR.

* ANA AMACI; DOĞAL PEYZAJIN MEVCUT YAPISINI KORUMAKTIR.

* İMAR ÇALIŞMALARI DENETLENEREK PEYZAJLARIN OPTİMUM VE SAĞLIKLI ŞEKİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ DENETLENMEKTEDİR.

* ALANA İLİŞKİN KULLANIM KARARLARI ALINIR.ALANIN ÇEVRESEL KAYNAKLARI HAKKINDA DETAYLI BİLGİLER TOPARLANIR.

* PEYZAJLARI İYİLEŞTİRME / ISLAH YÖNÜNDE GENEL YAKLAŞIMLAR SAĞLAR.

 

PEYZAJ TASARIM

PLANLAMA DA ALINAN KARARLAR DOĞRULTUSUNDA ALANLAR ŞEKİLLENDİRİLİR, DETAYLANDIRILIR, ARAZİNİN DETAYLI KULLANIMI ORTAYA KONULUR.

* PLANLAMAMIN SON AŞAMASI, TASARIMIN BAŞLANGICIDIR.

* PLANLAMADA ALINAN KARARLAR DOĞRULTUSUNDA ŞEKİLLENİR.

* AYRINTILI 2 VE 3 BOYUTLU GRAFİKSEL SUNUM SÖZ KONUSUDUR. ÖLÇEK; 1:1- 1:1000 ARASINDADIR.

* TASARIM, TASARIMCININ KİŞİSEL GÖRÜLERİYLE ŞEKİLLENİR.

* MÜMKÜN OLABİLECEK EN İYİ MEKANSAL KOMPOZİSYON ORTAYA KOYULMAKTADIR.

 

 

www.sapancapeyzaj.net